Co wydarzyło się 9 lipca 2026 roku?

Parlament Europejski głosował nad stanowiskiem Rady UE dotyczącym przywrócenia tymczasowego odstępstwa od wybranych przepisów dyrektywy ePrivacy. Wyjątek ma umożliwiać dostawcom usług komunikacyjnych dobrowolne wykrywanie, zgłaszanie i usuwanie materiałów związanych z seksualnym wykorzystywaniem dzieci.

W pierwszym głosowaniu większość obecnych europosłów poparła odrzucenie stanowiska Rady. Nie wystarczyła jednak zwykła większość oddanych głosów. Na tym etapie procedury potrzebna była bezwzględna większość wszystkich członków Parlamentu Europejskiego.

Tekst w wersji zmienionej przez Parlament został przekazany Radzie UE. Rada ma trzy miesiące na zaakceptowanie albo odrzucenie poprawek. W przypadku braku porozumienia rozpocznie się procedura pojednawcza.

Jak wyglądało głosowanie?

W głosowaniu nad odrzuceniem stanowiska Rady oddano następujące głosy:

Mimo wyniku 314 do 276, wniosek o odrzucenie nie został przyjęty, ponieważ wymagana była bezwzględna większość członków Parlamentu. Oficjalny komunikat Parlamentu wskazuje, że potrzebnych było 360 głosów.

Imienne wyniki głosowania, w tym głosy polskich europosłów, można sprawdzić w oficjalnych dokumentach Parlamentu oraz w serwisach analizujących głosowania. Lista została również opisana przez Niebezpiecznik.

Czym jest Chat Control 1.0?

„Chat Control” nie jest oficjalną nazwą jednego aktu prawnego. Jest to potoczne określenie stosowane wobec kilku unijnych inicjatyw dotyczących wykrywania materiałów CSAM, czyli materiałów przedstawiających seksualne wykorzystywanie dzieci.

Pierwotne tymczasowe odstępstwo zostało ustanowione rozporządzeniem UE 2021/1232. Jego celem było umożliwienie dostawcom dalszego dobrowolnego wykrywania takich materiałów pomimo zmian w zakresie stosowania zasad poufności komunikacji.

Rozwiązanie zostało później przedłużone, ale ostatecznie wygasło 3 kwietnia 2026 roku. Komisja Europejska zaproponowała kolejne przedłużenie, ponieważ prace nad stałym systemem nie zostały zakończone.

Na co pozwalają przepisy?

Chat Control 1.0 nie nakazuje automatycznie każdej platformie skanowania całej komunikacji. Tworzy jednak wyjątek prawny, dzięki któremu dostawcy mogą dobrowolnie używać technologii przetwarzających dane i treści użytkowników w celu:

• wykrywania znanych materiałów CSAM,
• wykrywania określonych nowych materiałów CSAM,
• wykrywania prób nakłaniania dzieci do kontaktów seksualnych,
• zgłaszania wykrytych treści właściwym organizacjom lub służbom,
• usuwania albo blokowania materiałów zakwalifikowanych jako nielegalne.

Słowo „dobrowolne” ma tutaj duże znaczenie. Regulacja nie wprowadza powszechnego nakazu skanowania, ale pozwala platformom stosować takie mechanizmy bez naruszania określonych obowiązków wynikających z ePrivacy, pod warunkiem spełnienia wymogów rozporządzenia.

Nie jest prawdą, że Unia Europejska bezpośrednio zatrudni ludzi do ręcznego czytania każdej wiadomości. Realne zagrożenie dotyczy automatycznej, systemowej analizy prywatnej komunikacji przez technologie wykrywania treści.

Co z szyfrowaniem end-to-end?

Parlament Europejski przyjął poprawkę, zgodnie z którą z zakresu regulacji mają zostać wyłączone komunikaty, wobec których szyfrowanie end-to-end jest, było albo będzie stosowane.

To ważne ograniczenie, ale nie zamyka całej dyskusji. Organizacje zajmujące się ochroną prywatności od dawna ostrzegają przed tak zwanym skanowaniem po stronie klienta. Polega ono na analizowaniu treści bezpośrednio na urządzeniu użytkownika, zanim wiadomość zostanie zaszyfrowana albo po jej odszyfrowaniu.

Sama deklaracja ochrony E2EE nie rozwiązuje więc automatycznie wszystkich zagrożeń technicznych. Kluczowe znaczenie będzie miała ostateczna treść przepisów, sposób ich interpretacji oraz technologie, które faktycznie wdrożą poszczególne platformy.

Które firmy wcześniej korzystały z możliwości skanowania?

Według informacji zebranych na podstawie raportów składanych w związku z rozporządzeniem 2021/1232, możliwość dobrowolnego wykrywania treści wykorzystywały między innymi:

• Google
• Meta
• Microsoft
• LinkedIn
• X / Twitter
• TikTok
• Snapchat
• Yubo / Twelve-App

Nie oznacza to, że każda z tych firm skanowała wszystkie prywatne wiadomości, wszystkich użytkowników i we wszystkich swoich usługach. Zakres stosowanych technologii mógł różnić się w zależności od platformy, rodzaju komunikacji oraz sposobu szyfrowania.

Nie wiadomo również, które firmy wznowią albo rozszerzą takie działania, jeżeli nowelizacja ostatecznie wejdzie w życie. Regulacja tworzy podstawę prawną, ale nie zmusza automatycznie wszystkich dostawców do uruchomienia skanowania.

Dlaczego obrońcy prywatności krytykują Chat Control?

Cel ochrony dzieci przed wykorzystywaniem seksualnym nie jest przedmiotem sporu. Kontrowersje dotyczą przede wszystkim zastosowanej metody i tego, czy prewencyjne analizowanie komunikacji milionów niewinnych osób jest proporcjonalnym oraz skutecznym rozwiązaniem.

• Fałszywe alarmy. Automatyczne systemy mogą nieprawidłowo klasyfikować legalne zdjęcia, rozmowy rodzinne, materiały medyczne albo treści edukacyjne.
• Brak kontekstu. Algorytm może wykryć podobieństwo obrazu lub określone słowa, ale nie zawsze rozumie sytuację, intencję i relację między rozmówcami.
• Przeniesienie kontroli na firmy prywatne. Ocenę prywatnej komunikacji prowadzą systemy należące do globalnych korporacji, a nie wyłącznie organy działające na podstawie nakazu.
• Ryzyko rozszerzenia celu. Technologia zbudowana do wykrywania jednej kategorii treści może zostać w przyszłości wykorzystana do poszukiwania innych materiałów.
• Osłabienie zaufania do komunikacji. Użytkownicy mogą nie wiedzieć, kiedy, w jaki sposób i przez jaki system analizowane są ich wiadomości.
• Dodatkowa powierzchnia ataku. Mechanizmy analizowania treści mogą stworzyć nowe podatności, które będą interesujące także dla cyberprzestępców i obcych służb.

Niebezpiecznik przywołuje dane wskazujące, że znacząca część zgłoszeń generowanych przez wcześniejsze systemy nie była użyteczna dla organów ścigania. To jeden z argumentów podważających skuteczność masowego, automatycznego skanowania.

Argumenty zwolenników i przeciwników

Czy Chat Control 1.0 już definitywnie wrócił?

Parlament przyjął poprawiony tekst i przesłał go Radzie. Rada ma trzy miesiące na podjęcie decyzji:

• jeżeli zaakceptuje wszystkie poprawki Parlamentu, akt będzie mógł zostać przyjęty,
• jeżeli ich nie zaakceptuje, instytucje przejdą do procedury pojednawczej,
• ostateczny zakres regulacji może zatem jeszcze ulec zmianie.

Najbardziej precyzyjne sformułowanie na dziś brzmi więc: Parlament Europejski otworzył drogę do przywrócenia Chat Control 1.0, ale procedura legislacyjna nadal trwa.

Co może zrobić zwykły użytkownik?

Użytkownik nie ma pełnej kontroli nad polityką globalnych platform, ale może ograniczyć ilość danych dostępnych do analizy.

• korzystać z komunikatorów stosujących domyślnie pełne szyfrowanie end-to-end,
• sprawdzać, czy szyfrowanie obejmuje także kopie zapasowe rozmów,
• ograniczać przesyłanie wrażliwych dokumentów przez zwykły e-mail,
• regularnie sprawdzać ustawienia prywatności i bezpieczeństwa kont,
• stosować silne, unikalne hasła i uwierzytelnianie dwuskładnikowe,
• śledzić dalsze etapy prac Rady UE i Parlamentu Europejskiego.

Szyfrowanie end-to-end nie rozwiązuje każdego problemu. Nadal mogą być gromadzone metadane, takie jak czas kontaktu, adres IP, informacje o urządzeniu lub dane dotyczące uczestników rozmowy. Jest jednak jedną z najważniejszych technologii chroniących treść komunikacji.

Podsumowanie

Głosowanie z 9 lipca 2026 roku jest ważnym momentem w sporze o granice prywatności w Unii Europejskiej. Większość głosujących europosłów poparła odrzucenie stanowiska Rady, ale zabrakło bezwzględnej większości wymaganej na tym etapie procedury.

Parlament przyjął jednocześnie poprawki ograniczające zakres regulacji, w tym ochronę komunikacji objętej szyfrowaniem end-to-end. Ostateczna decyzja zależy teraz od Rady UE.

Nie jest więc prawdą, że Unia automatycznie nakazała czytanie wszystkich wiadomości. Nie można jednak bagatelizować problemu. Regulacja może ponownie stworzyć podstawę do masowego, automatycznego analizowania prywatnej komunikacji przez największe platformy internetowe.

Ochrona dzieci jest obowiązkiem państwa i platform. Nie oznacza to jednak, że każda metoda nadzoru jest automatycznie skuteczna, proporcjonalna i bezpieczna dla całego społeczeństwa.