Szwecja chce cyfrowej korony! Cyfrowe euro w 2029 roku. Co stanie się z gotówką?

Tymczasem Europejski Bank Centralny przygotowuje własne rozwiązanie. Według aktualnego harmonogramu pilotaż cyfrowego euro ma rozpocząć się w drugiej połowie 2027 roku, a EBC chce być gotowy do jego potencjalnej emisji w 2029 roku.

Oba projekty są ze sobą powiązane. Szwecja obawia się, że gdy znaczna część europejskiej infrastruktury płatniczej zostanie oparta na cyfrowym euro, krajowa korona może stracić na konkurencyjności.

Czy oznacza to, że za kilka lat każdy kraj będzie miał własną cyfrową walutę banku centralnego?

Jeszcze nie. Ale kierunek prac w Europie jest wyraźny.

Szwecja wraca do cyfrowej korony. Co dokładnie ogłosił Riksbank?

Cyfrowa korona nie jest nowym pomysłem. Sveriges Riksbank rozpoczął analizy dotyczące e-korony już w 2017 roku.

Badano wówczas, czy państwo powinno udostępnić obywatelom cyfrową formę pieniądza emitowanego bezpośrednio przez bank centralny.

W 2020 roku rozpoczęto techniczny pilotaż, w którym testowano, jak mogłaby wyglądać infrastruktura takiego systemu.

Projekt techniczny zakończono w 2023 roku. W tym samym roku szwedzka komisja analizująca przyszłość płatności uznała, że nie istnieje wtedy wystarczająco silna potrzeba społeczna, aby wprowadzać e-koronę.

Sytuacja zaczęła się jednak zmieniać wraz z postępami prac nad cyfrowym euro oraz rozwojem stablecoinów.

Cyfrowa korona może korzystać z infrastruktury cyfrowego euro

To jeden z ciekawszych elementów całej sprawy.

Riksbank rozważa możliwość współpracy z Europejskim Bankiem Centralnym i wykorzystania platformy przygotowywanej na potrzeby cyfrowego euro.

Dzięki temu Szwecja mogłaby potencjalnie obniżyć koszty własnego projektu, ułatwić płatności z państwami strefy euro oraz wykorzystać rozwiązania pozwalające na płatności offline.

Nie oznacza to jednak, że Szwecja przyjmie euro. Cyfrowa korona nadal byłaby szwedzką walutą, czyli SEK, emitowaną przez Riksbank.

Cyfrowe euro w 2029 roku. Na jakim etapie są prace?

Europejski Bank Centralny od kilku lat rozwija projekt cyfrowego euro. Ma to być cyfrowa forma wspólnej waluty europejskiej, emitowana przez bank centralny.

W październiku 2026 roku trwa proces legislacyjny, a EBC kontynuuje przygotowania techniczne.

Harmonogram zakłada przeprowadzenie 12-miesięcznego pilotażu w drugiej połowie 2027 roku.

Do pilotażu wybrano 36 dostawców usług płatniczych ze strefy euro. Testy mają objąć między innymi płatności w sklepach i przekazywanie środków pomiędzy użytkownikami.

Czym właściwie jest CBDC i czym różni się od pieniędzy w banku?

CBDC to skrót od Central Bank Digital Currency, czyli cyfrowej waluty banku centralnego.

Na pierwszy rzut oka można zapytać: po co tworzyć nowy pieniądz cyfrowy, skoro już teraz płacimy telefonami, kartami i robimy przelewy internetowe?

Różnica dotyczy tego, kto emituje pieniądz i kto odpowiada za jego wartość nominalną.

Pieniądze na zwykłym koncie bankowym są zobowiązaniem banku komercyjnego wobec klienta.

CBDC byłoby natomiast pieniądzem emitowanym przez bank centralny. W przypadku cyfrowego euro oznaczałoby to bezpośrednie zobowiązanie Eurosystemu, mimo że użytkownik korzystałby z usług banku lub innego dostawcy płatności.

Dlaczego banki centralne interesują się CBDC?

Riksbank oraz EBC wskazują kilka możliwych korzyści:

• Większa odporność płatności. Alternatywna infrastruktura może pomóc w sytuacjach awarii istniejących rozwiązań.
• Mniejsza zależność od zagranicznych firm. Europa chce rozwijać własną infrastrukturę zamiast polegać wyłącznie na dużych operatorach płatności spoza UE.
• Łatwiejsze płatności transgraniczne. Wspólne standardy mogą uprościć rozliczenia między państwami.
• Dostęp do publicznego pieniądza w formie cyfrowej. Dzisiaj taką formą pieniądza banku centralnego dostępną powszechnie dla obywateli jest przede wszystkim gotówka.
• Zachowanie znaczenia krajowych walut. Szczególnie w przypadku Szwecji, która obawia się rosnącej roli euro oraz zagranicznych stablecoinów.

Czy cyfrowe euro i korona oznaczają koniec gotówki?

To pytanie pojawia się niemal zawsze podczas dyskusji o CBDC.

Zarówno Europejski Bank Centralny, jak i Riksbank przedstawiają swoje projekty jako potencjalne uzupełnienie gotówki.

Na dzień 16 października 2026 roku nie ma podstaw, aby twierdzić, że wprowadzenie cyfrowego euro oznacza zatwierdzoną likwidację banknotów i monet.

EBC deklaruje, że gotówka ma nadal pozostawać dostępną i legalną formą płatności.

Nie zmienia to faktu, że coraz większa część transakcji odbywa się elektronicznie. W Szwecji ten proces jest szczególnie zaawansowany.

Nawet bez formalnego zakazu gotówka może stawać się mniej praktyczna, jeśli coraz mniej sprzedawców będzie ją przyjmować, a dostęp do bankomatów i usług gotówkowych będzie ograniczany.

Prywatność i kontrola. Czy bank centralny będzie wiedział, na co wydajesz pieniądze?

To kwestia, która moim zdaniem wymaga znacznie większej uwagi niż sama wygoda płatności.

Gotówka pozwala przekazać pieniądze drugiej osobie bez udziału banku, aplikacji czy operatora infrastruktury cyfrowej.

Przy standardowej płatności elektronicznej powstają natomiast dane przetwarzane przez podmioty obsługujące transakcję.

CBDC również wymagałoby odpowiedniej infrastruktury. Poziom prywatności zależałby od technicznej konstrukcji systemu oraz obowiązujących przepisów.

Co deklaruje Europejski Bank Centralny?

Projekt cyfrowego euro zakłada rozróżnienie między płatnościami online i offline.

EBC podkreśla również, że dostawcy usług płatniczych mają stosować obowiązujące regulacje dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy.

Trudno więc stawiać znak równości między prywatnością cyfrowego euro a anonimowością przekazania fizycznych banknotów.

Czy cyfrowe euro będzie pieniądzem programowalnym?

W internecie można znaleźć wiele wypowiedzi sugerujących, że przyszłe cyfrowe pieniądze będą miały datę ważności albo pozwolą na kupowanie wyłącznie wybranych produktów.

Takie rozwiązania nie są częścią obecnych założeń cyfrowego euro.

EBC wyraźnie odróżnia pieniądz programowalny od płatności warunkowych.

Płatność warunkowa może polegać na automatycznym przekazaniu pieniędzy sprzedawcy dopiero po spełnieniu określonego warunku, na przykład potwierdzeniu dostarczenia towaru.

Nie oznacza to, że emitent pieniądza może dowolnie narzucać użytkownikowi, gdzie wolno wydawać środki.

Nie ma jednak powodu rezygnować z kontroli społecznej i prawnej nad ostatecznymi zasadami działania CBDC.

Stablecoiny również niepokoją szwedzki bank centralny

Riksbank analizuje także rosnącą rolę stablecoinów, szczególnie tych powiązanych z dolarem amerykańskim.

Obecnie ich znaczenie pozostaje największe na rynku kryptowalut, gdzie wykorzystuje się je do handlu i transferowania środków.

Bank centralny bierze jednak pod uwagę scenariusz, w którym stablecoiny mogłyby stać się szerzej wykorzystywane do codziennych płatności.

W takim przypadku część transakcji, które obecnie odbywają się w koronach szwedzkich, mogłaby przenieść się do aktywów powiązanych z zagranicznymi walutami.

CBDC kontra Bitcoin. Dlaczego to zupełnie inne rozwiązania?

W dyskusjach o cyfrowych walutach banków centralnych często pojawia się porównanie z Bitcoinem.

Oba rozwiązania mogą służyć do cyfrowego przekazywania wartości, ale opierają się na innych zasadach.

W przypadku Bitcoina użytkownik może samodzielnie przechowywać klucze prywatne, na przykład za pomocą portfela sprzętowego.

Dzięki temu nie musi powierzać kontroli nad tymi kluczami bankowi ani giełdzie kryptowalut.

To jednak nie oznacza pełnej anonimowości. Historia transakcji Bitcoin jest publiczna, a analiza blockchaina może umożliwiać powiązanie adresów z użytkownikami.

Czy Polska również zostanie objęta cyfrowym euro?

Polska należy do Unii Europejskiej, ale nie do strefy euro. Nadal korzystamy ze złotego.

Dlatego uruchomienie cyfrowego euro nie oznacza automatycznie, że Polska zastąpi nim swoją walutę krajową.

Projekt może jednak mieć znaczenie dla polskich banków, przedsiębiorców, podróżujących oraz płatności transgranicznych.

Według założeń przedstawianych przez EBC dostęp do cyfrowego euro w określonych przypadkach mogłyby mieć także osoby spoza strefy euro.

Zasady takiego dostępu będą zależeć od ostatecznych przepisów i wymaganych porozumień.

Najważniejsze daty. Co już się wydarzyło, a co dopiero planują?

Czy rozwój CBDC oznacza, że państwa chcą mieć większą kontrolę nad pieniędzmi?

Nie zamierzam twierdzić, że każda cyfrowa waluta banku centralnego musi prowadzić do ograniczania wolności.

Płatności elektroniczne są wygodne, a dobrze zaprojektowane systemy mogą zmniejszać koszty i zwiększać odporność infrastruktury.

Nie oznacza to jednak, że nie powinniśmy zadawać trudnych pytań.

Chciałbym wiedzieć, czy użytkownik będzie mógł dokonywać płatności bez stałego dostępu do internetu.

Kto będzie miał dostęp do informacji o jego transakcjach?

Czy pojawią się limity korzystania z cyfrowych pieniędzy?

Jakie będą procedury blokowania dostępu do środków i możliwości odwołania?

Czy gotówka pozostanie realnie dostępna, czy wyłącznie formalnie legalna?

Odpowiedzi na te pytania powinny znajdować się w przepisach i dokumentacji technicznej, a nie ograniczać do deklaracji politycznych.

Jak chronić swoją finansową niezależność?

Niezależnie od tego, czy cyfrowa korona zostanie ostatecznie wprowadzona, dobrze rozumieć różne sposoby przechowywania pieniędzy.

Konto bankowe, gotówka, kryptowaluty oraz portfele sprzętowe pełnią odmienne funkcje. Każde z tych rozwiązań ma własne ryzyka.

1. Zachowuj możliwość korzystania z kilku metod płatności. Jedna karta lub jedna aplikacja nie musi działać zawsze.
2. Rozumiej zasady dostępu do pieniędzy. Sprawdzaj limity, warunki blokowania transakcji i procedury bezpieczeństwa.
3. Poznaj zasady samodzielnego przechowywania kryptowalut. Self-custody pozwala kontrolować klucze prywatne, ale wymaga umiejętności ich zabezpieczania.
4. Nie trzymaj całego majątku w jednym miejscu. Rozdzielenie różnych form przechowywania może zmniejszać ryzyko pojedynczej awarii, włamania lub blokady.
5. Śledź rzeczywiste zmiany regulacyjne. Decyzje banków centralnych i ustawodawców mają większe znaczenie niż niepotwierdzone internetowe scenariusze.

FAQ: cyfrowa korona, cyfrowe euro i przyszłość gotówki

Moja ocena: cyfrowe waluty banków centralnych będą coraz ważniejszym tematem

Jeszcze kilka lat temu szwedzkie analizy nie wskazywały wystarczających powodów, aby wprowadzać cyfrową koronę.

Teraz Riksbank wraca do tematu, ponieważ zmienia się otoczenie technologiczne i sytuacja na europejskim rynku płatności.

Europejski Bank Centralny rozwija infrastrukturę cyfrowego euro, a Szwecja nie chce pozostać poza tym procesem.

Uważam, że najważniejsze będzie zachowanie rzeczywistego wyboru między różnymi formami pieniądza i sposobami płatności.

Jeżeli cyfrowe euro zapewni wygodne i bezpieczne transakcje, użytkownicy sami będą mogli ocenić jego przydatność.

Problem pojawiłby się wtedy, gdy rozwój nowych rozwiązań odbywałby się kosztem prywatności, dostępności gotówki lub możliwości korzystania z innych legalnych metod płatności.

Na razie ani cyfrowa korona, ani cyfrowe euro nie są powszechnie dostępnymi nowymi walutami CBDC dla obywateli.

Szwecja nadal rozważa, czy własna waluta cyfrowa jest potrzebna.

W przypadku cyfrowego euro przygotowania są bardziej zaawansowane, ale ostateczna decyzja o emisji jeszcze nie została podjęta.

I właśnie dlatego teraz warto interesować się zasadami tych projektów, zanim staną się częścią codziennego systemu płatności.

Materiał ma charakter informacyjny i publicystyczny. Nie stanowi porady prawnej, podatkowej ani inwestycyjnej. Artykuł zawiera oznaczoną współpracę reklamową ZEN.COM. Stan informacji: 16 października 2026 roku. Terminy projektów oraz ostateczny kształt regulacji mogą ulegać zmianom.