Bitcoin fork BIP-110: co naprawdę się stało?

Bitcoin miał fork. Co właściwie się wydarzyło?

W nocy z 8 na 9 sierpnia 2026 r. część sieci Bitcoin zaczęła stosować inne reguły dotyczące tego, jakie bloki uznaje za prawidłowe. Punktem granicznym był blok 961 632.

Właśnie wtedy rozpoczął się zapisany w BIP-110 okres mandatory signaling. Węzły egzekwujące propozycję zaczęły wymagać, aby górnicy ustawiali odpowiedni bit wersji bloku, sygnalizując obsługę zasad BIP-110.

Gdy AntPool wydobył blok 961 632 bez wymaganego sygnału, standardowe węzły Bitcoina zaakceptowały go normalnie. Dla węzłów egzekwujących BIP-110 ten sam blok był jednak nieważny.

Zwolennicy BIP-110 zaczęli więc budować własną historię na konkurencyjnym bloku 961 632, wydobytym przez grupę Roughnecks przy wykorzystaniu infrastruktury OCEAN/DATUM.

Od tego momentu istniały dwa łańcuchy wywodzące się z tej samej wcześniejszej historii Bitcoina. Ich znaczenie ekonomiczne i poziom zabezpieczenia bardzo szybko zaczęły się jednak dramatycznie różnić.

Czym jest BIP-110?

BIP-110, czyli Reduced Data Temporary Softfork (RDTS), to propozycja czasowej zmiany zasad konsensusu Bitcoina autorstwa pseudonimowego dewelopera Dathona Ohma.

Celem propozycji było ograniczenie możliwości umieszczania dużych ilości arbitralnych danych w transakcjach Bitcoin. Nowe zasady miały obowiązywać przez około rok, czyli przez 52 416 bloków, a następnie automatycznie wygasnąć.

Dyskusja dotyczyła przede wszystkim zastosowań związanych z:

• Ordinals,
• inskrypcjami,
• BRC-20,
• Runes,
• dużymi payloadami danych,
• wykorzystywaniem przestrzeni blokowej do przechowywania danych innych niż typowe płatności.

Techniczne zasady BIP-110 były jednak szersze i dotykały również części konstrukcji wykorzystujących witness oraz Taproot.

Zwolennicy projektu argumentowali, że Bitcoin powinien przede wszystkim pozostać globalnym systemem pieniężnym, a przechowywanie arbitralnych danych zwiększa koszty ponoszone przez operatorów pełnych węzłów.

Krytycy wskazywali natomiast, że wprowadzanie na poziomie konsensusu ograniczeń określonych zastosowań może prowadzić do cenzury, utrudniać bardziej zaawansowane konstrukcje transakcji i tworzyć niebezpieczny precedens.

Jakie ograniczenia chciał wprowadzić BIP-110?

Oficjalna specyfikacja BIP-110 zawierała kilka dodatkowych reguł konsensusu. W uproszczeniu propozycja przewidywała między innymi:

• limit 34 bajtów dla większości nowych scriptPubKey,
• wyjątek dla OP_RETURN do 83 bajtów,
• limit 256 bajtów dla określonych data pushes i elementów witness,
• ograniczenia dotyczące niezdefiniowanych wersji witness,
• wyłączenie Taproot annex,
• ograniczenia wielkości Taproot control block,
• dodatkowe restrykcje dotyczące części konstrukcji Tapscript.

Istotnym elementem było również tzw. UTXO grandfathering. UTXO utworzone przed aktywacją nowych reguł miały zostać zwolnione z części ograniczeń, aby zmniejszyć ryzyko zamrożenia istniejących bitcoinów.

Tylko 2,53% bloków sygnalizowało BIP-110

BIP-110 wykorzystywał zmodyfikowany mechanizm BIP9. Próg umożliwiający wcześniejsze wejście propozycji w kolejną fazę aktywacji wynosił 1109 z 2016 bloków, czyli 55%.

Dla porównania klasyczny BIP9 historycznie wykorzystywał znacznie wyższy próg. Autor BIP-110 argumentował, że niższa wartość była uzasadniona tymczasowym charakterem zmiany.

Problem polegał na tym, że rzeczywiste poparcie górników było nieporównywalnie niższe.

To tutaj eksperyment staje się szczególnie ciekawy z punktu widzenia mechanizmu konsensusu.

Brak osiągnięcia 55% nie kończył bowiem próby. BIP-110 przewidywał okres mandatory signaling od bloku 961 632 do 963 647.

Węzły egzekwujące propozycję zaczynały w tym czasie odrzucać bloki bez odpowiedniego sygnału.

W praktyce oznaczało to, że niewielka grupa uczestników sieci zaczęła jednostronnie wymagać od górników określonego zachowania, mimo że wcześniejsza dobrowolna sygnalizacja pokazywała bardzo niskie poparcie.

Gałąź BIP-110 prawie stanęła

Początek mniejszościowego łańcucha wyglądał następująco:

Dlatego określenie, że mniejszościowy łańcuch „umarł po dwóch blokach”, nie jest już technicznie precyzyjne.

Łańcuch nadal może produkować kolejne bloki. Problem polega na tym, że robi to ekstremalnie wolno w porównaniu z głównym Bitcoinem.

Na dzień 19 sierpnia 2026 r. dashboard BIP-110 OCEAN wskazywał jako ostatni właśnie blok 961 636.

Dlaczego BIP-110 produkuje bloki tak wolno?

Kluczowym problemem jest difficulty adjustment.

Bitcoin dostosowuje trudność wydobycia co 2016 bloków. Po rozdzieleniu łańcucha mniejszościowa gałąź odziedziczyła trudność wyliczoną dla ogromnej mocy obliczeniowej całej sieci Bitcoin.

Nie odziedziczyła jednak porównywalnego hashrate’u.

To powoduje bardzo prostą konsekwencję: przy ogromnej trudności i małej mocy obliczeniowej znalezienie kolejnego poprawnego bloku może trwać bardzo długo.

W pierwszych dniach po forku pojawiały się różne medialne prognozy dotyczące tego, ile czasu zajmie dotarcie do kolejnej korekty trudności.

Takie wyliczenia są jednak niezwykle wrażliwe na zmiany hashrate’u. Jeżeli moc obliczeniowa wzrośnie, prognozowany czas gwałtownie się skraca. Jeżeli spadnie – wydłuża.

Główny Bitcoin kontra gałąź BIP-110

Najważniejsza lekcja: kto właściwie rządzi Bitcoinem?

Historia BIP-110 jest znacznie ciekawsza niż sam spór o Ordinals. Pokazuje bowiem w praktyce, czym naprawdę jest konsensus Bitcoina.

Bitcoin nie ma zarządu, prezesa ani centralnej komisji, która może jednym głosowaniem zmienić reguły całej sieci.

Deweloper może napisać kod. Operator węzła może go uruchomić. Górnik może skierować do niego moc obliczeniową. Giełda może zdecydować, który łańcuch oznaczy symbolem BTC. Użytkownik może wybrać oprogramowanie, którego chce używać.

Żaden z tych uczestników nie kontroluje jednak samodzielnie całego systemu.

W przypadku BIP-110 jego zwolennicy powiedzieli w praktyce:

„Od tego miejsca nie akceptujemy bloków, które nie spełniają naszych nowych wymagań”.

Dominująca część mocy obliczeniowej i infrastruktury odpowiedziała bardzo prosto: kontynuowała dotychczasowy łańcuch.

Nikt nie musiał wyłączać konkurencyjnych węzłów. Nikt nie musiał zakazywać wydobywania alternatywnej wersji. Nie istniał administrator, który wybrał zwycięzcę.

Oba zestawy reguł mogły istnieć jednocześnie. Różnica polegała na tym, za którym z nich znalazły się moc obliczeniowa, infrastruktura, użytkownicy i aktywność ekonomiczna.

Czy to znaczy, że górnicy rządzą Bitcoinem?

Nie. To również byłoby zbyt dużym uproszczeniem.

Hashrate jest niezwykle ważnym elementem bezpieczeństwa i funkcjonowania łańcucha, ale górnik nie może zmusić pełnych węzłów do zaakceptowania bloku, który łamie egzekwowane przez nie reguły konsensusu.

Z drugiej strony operatorzy węzłów mogą ustalić własne reguły, ale bez wystarczającej mocy obliczeniowej ich blockchain może produkować bloki bardzo wolno lub praktycznie stanąć.

Deweloperzy mogą zaproponować zmianę, ale użytkownicy nie mają obowiązku instalowania nowej wersji kodu.

I właśnie dlatego Bitcoin nie jest klasycznym systemem głosowania. To sieć wielu niezależnych uczestników, którzy dobrowolnie używają kompatybilnych ze sobą reguł.

BIP-110 ma oficjalnie status „Closed”

BIP-110 został oznaczony w repozytorium Bitcoin Improvement Proposals statusem Closed.

W aktualizacji z 9 sierpnia 2026 r. odnotowano zamknięcie propozycji po rozdzieleniu łańcucha i zatrzymaniu wydobycia.

Nie oznacza to technicznej niemożliwości dalszego uruchamiania zmodyfikowanego oprogramowania czy wydobywania kolejnych bloków.

Właśnie dlatego pojawienie się bloku 961 636 kilka dni później nie stoi w sprzeczności z oficjalnym statusem BIP-u.

Status dokumentu i fizyczne istnienie alternatywnego blockchaina to dwie różne rzeczy.

Co fork BIP-110 oznaczał dla zwykłego posiadacza BTC?

Dla zdecydowanej większości użytkowników – praktycznie nic.

Dominujący Bitcoin działał normalnie. Bloki były wydobywane, transakcje otrzymywały potwierdzenia, a sieć nie została zatrzymana.

Sam fakt powstania konkurencyjnego łańcucha nie oznacza też automatycznie, że na rynku pojawia się druga kryptowaluta o porównywalnym znaczeniu.

Do tego potrzebna byłaby realna infrastruktura:

• giełdy,
• portfele,
• płynność,
• custody,
• merchant acceptance,
• realni użytkownicy,
• rynek przypisujący aktywu wartość.

Co BIP-110 naprawdę udowodnił?

Najciekawszym elementem całej historii nie jest nawet sam fakt, że powstał fork.

Bitcoin już wcześniej przechodził przez spory techniczne i prawdopodobnie będzie przechodził przez kolejne.

BIP-110 pokazuje jednak wyjątkowo czytelnie, że sama propozycja techniczna, liczba uruchomionych węzłów czy próba jednostronnego egzekwowania nowych zasad nie wystarczają, aby zmienić dominującego Bitcoina.

Potrzebny jest znacznie szerszy konsensus techniczny i ekonomiczny.

W przypadku BIP-110 poprzedzająca fork sygnalizacja wynosiła około 2,53%. Mimo to zwolennicy projektu rozpoczęli egzekwowanie mandatory signaling.

Powstała alternatywna gałąź. Najpierw wyprodukowała dwa bloki. Później pojawiły się kolejne.

Główny Bitcoin w tym samym czasie kontynuował normalne działanie.

FAQ – Bitcoin fork i BIP-110

🎁 Darmowe akcje do 500 USD na eToro

Nowi użytkownicy eToro mogą kwalifikować się do promocji z nagrodą w akcjach po spełnieniu warunków określonych przez eToro. Wysokość nagrody zależy od aktualnej promocji i spełnienia wymaganych warunków.

Sprawdź promocję

eToro to platforma inwestycyjna oferująca wiele klas aktywów. Wartość Twoich inwestycji może zarówno wzrosnąć, jak i spaść. Twój kapitał jest narażony na ryzyko. Sprawdź aktualne warunki promocji przed skorzystaniem.